Σάββατο, 2 Αυγούστου 2014

Το ψωμί, η ψιλή, η ψωλή, ο Υψηλάντης και το Παλαιό... Τάληρο

Τυπογραφικά λάθη του παρελθόντος που άφησαν εποχή, σας παρουσιάζουμε σήμερα. Λάθη που οδήγησαν ακόμη και σε αλλαγή τίτλου στήλης στις εφημερίδες. 
Εγραψε, προ πολλών δεκαετιών, αναφερόμενη σ’ εξέγερση κατά κομμουνιστικού καθεστώτος, σοβαρή και έγκυρη πολιτική εφημερίδα: 
Ο λαός  βγήκε τους δρόμους, ζητώντας «ψωλί, ψωλί, ψωλί». 
Φυσικά, ο λαός δεν ζητούσε… ψωλή*, αλλά ψωμί…
Ο επόπτης καταγράφει το... συμβάν.
Χρόνια αργότερα, προς το τέλος της δεκαετίας του ’70, αθλητική εφημερίδα, από τις δύο καθημερινές τής εποχής και η οποία δεν εκδίδεται πλέον, έγραψε για ποδοσφαιριστή, ο οποίος είχε αποβληθεί σε αγώνα της Β’ εθνικής ότι, αποχωρώντας από το γήπεδο, «έρριξε την ψωλή του στον επόπτη». 
Βεβαίως, στο γήπεδο δεν συνετελέσθη… σεξουαλική πράξη. Απλώς, αντί την «ψιλή» του, έγραψε την… ψωλή του. «Ψιλή» είναι μια λέξη που χρησιμοποιείται αντί της λέξης «κλωτσιά». Λέμε, ή και γράφουμε, «έπεσαν μερικές ψιλές», και εννοούμε μερικές κλωτσιές, αλλά όχι δυνατές. 
Την δεκαετία του ’70 ο ιστορικός ΑΟ Π. Φαλήρου (ΑΟΠΦ) είχε έναν πολύ καλό σπρίντερ των 100 και 200μ., μέλος της προεθνικής ομάδας, τον Τάσο Παχό. Συχνότατα, όμως, οι αθλητικές εφημερίδες της εποχής τον ανέφεραν λανθασμένα: Μάχος, Μαχός, Πάχος, Παξός -είχαν εκλάβει το αγγλικό x (εξ) σαν ελληνικό Χι. Πάλι καλά, που δεν θεώρησαν το αγγλικό P σαν ελληνικό Πι και να γράψουν... Ραξός. Επιτέλους, μια φορά τον έγραψαν σωστά: Παχός. Αλλά πριν καν προλάβει να χαρεί, διάβασε δίπλα σε παρένθεση τ όνομα του συλλόγου του: Παλαιό… Τάληρο. 
Τι είχε συμβεί; Στις λινοτυπικές μηχανές, με τις οποίες γράφονταν τότε τα κείμενα που δημοσιεύονταν στις εφημερίδες, το Τ και το Φ ήταν στο ίδιο πλήκτρο.
Αυτό κι αν είναι παλαιό τάληρο.
Ετσι έγινε και το επόμενο λάθος. Η στήλη για τις αναχωρήσεις των πλοίων, μια μέρα τιτλοφορήθηκε: «Απόπλοι… σκατών». Τούτο οδήγησε στην κατάργηση αυτού του τίτλου και την καθιέρωση των «Αναχωρήσεις πλοίων», «Δρομολόγια πλοίων» και άλλα ανάλογα. 
Τελειώνουμε μ’ ένα απίθανο λάθος, διότι ήταν μεγάλο σ’ έκταση: Εγραψε ο συντάκτης ύλης (ο δημοσιογράφος που σε μια εφημερίδα σχεδιάζει τις σελίδες, διορθώνει νοηματικά τα κείμενα και συνηθέστατα βάζει τους τίτλους): Απεκατεστάθη η ομαλότης στον Ολυμπιακό. Και τι βγήκε την επομένη στην εφημερίδα;  Αντεκαστεστάθη ο Υψηλάντης στον Ολυμπιακό! Και, βεβαίως, Υψηλάντης δεν υπήρχε ποδοσφαιριστής στον Ολυμπιακό… 

*Η λέξη ψωλή μπορεί μεν να χρησιμοποιείται με χυδαίο τρόπο αντί της λέξης πέος, είναι, όμως, αρχαία και σημαίνει «γυμνή βάλανος του πέους», δηλαδή γυμνή άκρη του πέους. Ετσι, για να εμπλουτίζουμε τις γνώσεις μας.